Cách phòng ngừa sâu răng ở trẻ em

Phòng ngừa sâu răng bắt đầu từ sớm

Sâu răng là tình trạng khá phổ biến ở trẻ, nhưng nhiều trường hợp có thể phòng ngừa. Những điều cơ bản rất đơn giản: chải răng thật kỹ, dùng fluoride, để ý tần suất bé uống đồ ngọt và ăn vặt ngọt, đồng thời duy trì việc đi khám nha khoa định kỳ.

Răng sữa rất quan trọng. Răng sữa giúp bé ăn uống, phát âm và tạo chỗ cho răng vĩnh viễn. Sâu răng ở răng sữa vẫn có thể gây đau, dẫn đến nhiễm trùng và làm bé khó ăn hoặc khó ngủ.

Nhiều nha sĩ khuyến nghị cho trẻ đi khám răng lần đầu khi 1 tuổi, hoặc trong vòng 6 tháng sau khi chiếc răng đầu tiên mọc lên. Nếu bạn có thắc mắc về thời điểm, xem điều gì sẽ xảy ra trong lần khám đầu tiên hoặc trao đổi với nha sĩ nhi hoặc nha sĩ đa khoa được cấp phép.

Những thói quen hằng ngày giúp nhiều nhất

Chải răng cho bé hai lần mỗi ngày. Dùng bàn chải lông mềm và kem đánh răng có fluoride. Với trẻ dưới 3 tuổi, nhiều nha sĩ gợi ý chỉ dùng một lớp kem rất mỏng. Từ 3 tuổi trở lên, thường dùng lượng kem cỡ hạt đậu Hà Lan. Phụ huynh thường cần hỗ trợ chải răng trong nhiều năm, ngay cả khi bé muốn tự làm.

Dùng chỉ nha khoa một khi các kẽ răng đã chạm vào nhau. Nếu thức ăn và mảng bám mắc kẹt giữa các kẽ răng, bàn chải đôi khi không thể chạm tới những vị trí đó. Chỉ nha khoa có đầu cầm thiết kế cho trẻ có thể giúp một số gia đình dễ dàng hơn.

Fluoride giúp làm răng chắc khỏe hơn và giảm nguy cơ sâu răng. Fluoride có thể đến từ kem đánh răng, nước uống có fluoride hoặc các liệu trình fluoride tại phòng khám. Nha sĩ cũng có thể khuyến nghị trám phủ (sealants). Đây là lớp phủ bảo vệ mỏng mà nha sĩ đặt lên răng hàm phía sau để giúp ngăn thức ăn và vi khuẩn xâm nhập. Nha sĩ nhi hoặc nha sĩ đa khoa được cấp phép có thể cho bạn biết điều gì phù hợp với bé.

Đồ ăn, đồ uống và cốc tập uống

Đồ ngọt quan trọng, nhưng thời điểm cũng quan trọng. Nguy cơ sâu răng cao hơn khi bé nhấp nháp hoặc ăn vặt đồ ngọt suốt cả ngày. Nước ép trái cây, nước uống thể thao, sữa có hương vị, nước ngọt, trà ngọt, và các món ăn vặt dính như kẹo dẻo đều có thể làm tăng nguy cơ sâu răng.

Nước lọc thường là lựa chọn đồ uống tốt nhất giữa các bữa ăn. Nếu bé uống nước ép, nhiều gia đình thấy hữu ích khi cho bé uống lượng nhỏ và dùng trong bữa ăn thay vì để bé nhấp trong thời gian dài. Cho bé đi ngủ với sữa, nước ép hoặc bất kỳ đồ uống ngọt nào trong bình hoặc cốc tập uống có thể đặc biệt “khó chịu” đối với răng.

Cốc tập uống có thể hữu ích trong một giai đoạn ngắn, nhưng việc nhấp nháp kéo dài có thể giữ đường trên bề mặt răng. Hãy cố gắng chuyển sang cốc thường khi bé sẵn sàng. Nếu bé muốn uống khi đang ngủ hoặc uống qua đêm, thì nước lọc thường là lựa chọn an toàn nhất. Để được hướng dẫn phù hợp, hãy trao đổi với nha sĩ nhi hoặc nha sĩ đa khoa được cấp phép.

Phụ huynh có thể làm gì theo từng độ tuổi

Trước khi răng mọc, bạn có thể lau nhẹ nướu của bé bằng một miếng vải sạch hơi ẩm. Khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện, hãy bắt đầu chải răng hai lần mỗi ngày.

Trẻ mới biết đi và trẻ mầm non thường cần sự hỗ trợ trực tiếp của phụ huynh. Một thói quen tốt là cho bé thử trước, sau đó bạn thực hiện phần chải răng cẩn thận. Nhiều phụ huynh dùng bài hát 2 phút, một chiếc ghế để đứng ở bồn rửa, và lịch trình giống nhau mỗi ngày vào buổi sáng và buổi tối.

Với trẻ trong độ tuổi đi học, hãy tiếp tục kiểm tra việc chải răng ngay cả khi bé có vẻ tự lập. Hãy nhìn vào răng hàm phía sau. Các rãnh ở đó có thể giữ thức ăn rất dễ. Khi răng hàm vĩnh viễn mọc lên, hãy hỏi nha sĩ về sealants (trám phủ).

Thanh thiếu niên vẫn có thể bị sâu răng, nhất là khi uống nước thể thao, nước tăng lực, ăn vặt thường xuyên, đeo niềng răng hoặc chải răng vội vàng trước khi ngủ. Một lời nhắc trên gương hoặc trên điện thoại đôi khi hiệu quả hơn một lần tranh luận khác.

Common mistakes parents make

Một sai lầm phổ biến là đợi đến khi bé bắt đầu đau. Sâu răng thường khởi phát âm thầm. Bé có thể chưa than phiền cho đến khi vấn đề đã lớn hơn.

Một sai lầm khác là nghĩ rằng răng sữa không quan trọng vì cuối cùng rồi cũng rụng. Điều đó là không đúng. Răng sữa rất quan trọng, và những vấn đề ở răng sữa có thể ảnh hưởng đến sự thoải mái, giấc ngủ, việc ăn uống và cả những chiếc răng sẽ mọc sau này.

Phụ huynh cũng thường đánh giá thấp việc “nhấp” vào đồ uống nhiều cỡ nào cũng tính. Một bé uống nước ép từng chút một trong vài giờ có thể có nguy cơ cao hơn so với bé uống một lượng nhỏ trong bữa ăn. Điều tương tự cũng xảy ra với đồ ăn vặt dạng dẻo (kẹo dẻo), các loại bánh quy dễ dính vào răng, và việc dùng sữa hoặc nước ép trước giờ ngủ.

Ngoài ra, nhiều gia đình ngừng hỗ trợ chải răng quá sớm. Nếu bé vẫn chưa buộc dây giày gọn gàng hoặc viết rõ ràng, thì có thể bé chưa có đủ khéo léo để chải sạch từng chiếc răng thật tốt.

Bước tiếp theo bạn có thể làm

Nếu bé chưa từng khám nha khoa, có thể sẽ hữu ích khi bạn sắp xếp một lần khám đầu tiên và hỏi các câu hỏi đơn giản về phòng ngừa. Bạn có thể hỏi cách chải răng sao cho hiệu quả, liệu bé có thể được hưởng lợi từ điều trị fluoride hoặc trám phủ (sealants) hay không, và nên để ý những đồ uống hoặc đồ ăn vặt nào tùy theo độ tuổi của bé.

Chi phí và phạm vi chi trả phụ thuộc vào phòng khám, chương trình bảo hiểm và nơi bạn sinh sống. Nhiều lần thăm khám phòng ngừa cho trẻ được bảo hiểm chi trả, hoặc có thể thuộc Medicaid/CHIP cho những gia đình đủ điều kiện, nhưng các chi tiết có thể khác nhau. Bạn có thể tìm hiểu thêm về chi phí trước khi đặt lịch.

Nếu bạn muốn được giúp tìm một phòng khám nha khoa cho bé, SproutSmile có thể giúp bạn được ghép với một nha sĩ nhi tham gia. Chúng tôi không phải là phòng khám nha khoa hay nhà cung cấp dịch vụ y tế, và những thông tin trên trang này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung, không phải tư vấn y khoa.